3 Gedachten over gemeenten en de transformatie in de informatievoorziening

17 mrt 2016 | 0 Reacties

Onlangs werd mij de vraag gesteld: ‘Wat doet de gemeente met digitale transformatie in het algemeen? En met de Cloud in het bijzonder’. Het antwoord ‘van alles’ is juist en onbevredigend tegelijk. Gemeenten zijn divers, hebben verschillende prioriteiten, zijn van verschillende grootte en werken samen in verschillende constellaties.

Het is dus eigenlijk heel moeilijk een eenduidig beeld te schetsen van digitale transformatie bij gemeenten. Toch is er een gemeenschappelijke lijn te ontdekken als je iets preciezer wilt kijken. Deze gemeenschappelijke lijn hebben gemeenten vastgesteld op de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Gemeenten (VNG) en staat beschreven in de Digitale Agenda 2020. Gemeenten streven ernaar om open en transparant in de participatiesamenleving te staan, en te werken als één efficiënte overheid, massaal digitaal met maatwerk lokaal.

Vanuit mijn netwerk heb ik gezocht naar een expert, die deze vraag heel precies kan beantwoorden. Dé expert op het gebied van de Digitale Agenda 2020 is: Koen Wortmann. Samen met hem heb ik deze blog voor je geschreven.

1. Gemeenten kennen drie verschillende aspecten van digitaliseren

Wat ik zelf nuttig vind in de Digitale Agenda is dat containerbegrippen ‘informatie en digitalisering’ worden verduidelijkt. We praten namelijk makkelijk langs elkaar heen, omdat we allemaal verschillende beelden hebben bij wat digitalisering is en doet.

Het kan handig zijn om drie verschillende aspecten van digitalisering te benoemen.

  1. Zo is er een infrastructurele kant van digitalisering, die gaat over servers, netwerken, Cloud, maar ook mobiele telefonie, data, koppelingen, standaarden, (commodity-of-the-shelf) applicaties en ga zo maar door.
  2. Ook speelt digitalisering bij vrijwel alle werkprocessen van een gemeente een rol, ‘business-IT alignment’ wordt daarom alleen maar belangrijker.
  3. Verder gaat er een enorme disruptieve kracht uit van digitalisering, dit zien we bijvoorbeeld in het gebruik van sociale media, internet of things en Smart Cities, data-analytics en artificiële intelligentie. De manier van werken van een gemeente kan door dit soort ontwikkelingen fundamenteel veranderen. Het is dus zaak hier voldoende op in te spelen om de aansluiting met de snel veranderende samenleving te blijven houden.

Deze drie verschillende aspecten van digitalisering sluiten elkaar niet uit. Cloud is bijvoorbeeld een infrastructuur én kan ook een disruptieve werking hebben, omdat het tijd- en plaatsonafhankelijk werken veel makkelijker heeft gemaakt.

2. Gemeenten doen samen wat samen kan

Gemeenten werken namelijk steeds meer samen op gebied ICT, het motto van de Digitale Agenda is dan ook ‘samen doen wat samen kan’. Op gebied van infrastructuur uit dat zich in vele samenwerkingsverbanden in diverse regio’s, opschaling van datacenters, maar bijvoorbeeld ook de gemeenschappelijke Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten (IBD) en de collectieve aanbesteding van telefonie waaraan 280 gemeentelijke organisaties deelnemen. Gemeenten raken er steeds meer van overtuigd dat ze zich niet onderscheiden op hun ICT. En dat samenwerken op dit gebied juist leidt tot efficiëntie en ruimte om lokaal de aandacht te besteden aan waar het om gaat: hun lokale inwoners en ondernemers.

3. Optimalisatie, standaardisatie en innovatie bij gemeenten

Gemeenten zijn ook aan het verkennen hoe werkprocessen meer geïnnoveerd, geoptimaliseerd en gestandaardiseerd kunnen worden. Een heleboel taken die gemeenten uitvoeren op gebied van dienstverlening, maar ook in de backoffice, zijn nagenoeg gelijk. Daarom is er veel potentie om werkprocessen te standaardiseren. Dit doen gemeenten ‘bottom-up’, dat wil zeggen dat eerst enkele gemeenten kunnen beproeven of een bepaald werkproces geoptimaliseerd en gestandaardiseerd kanworden, om vervolgens landelijk te kunnen verspreiden. Op die manier kunnen gemeenten van elkaar leren en elkaar verder helpen.

Om goed op innovaties in te spelen, is het idee ook dat een bottom-up benadering het beste werkt. Daarom hebben gemeenten bijvoorbeeld een ‘Pilotstarter’ ontwikkeld, waar ze hun innovaties, pilots en ideeën kunnen delen. Mogelijk leiden enkele van deze pilots uiteindelijk weer tot nieuwe standaarden en nieuwe infrastructuur. Ook doen gemeenten gezamenlijk aan trendwatching om in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen.

Ontzettend veel!

Kortom, om terug te komen op de hoofdvraag: wat doen gemeenten aan digitale transformatie? Ontzettend veel! Maar de kern is ‘samen doen wat samen kan’ en inzetten op: collectiviseren, standaardiseren en innoveren. Zo kunnen gemeenten werken als één efficiënte overheid die op een hedendaagse manier in de maatschappij staat.

Hoe kijk jij aan tegen de transformatie van informatievoorziening?
Waar zie jij nog kansen voor gemeenten?

Laat je reactie achter in het commentaarveld hieronder.

Hartelijke groet,

Alexander Meijer

PS Vergeet je niet dit artikel te delen met anderen? Ik ben je daarvoor zeer dankbaar.

GRATIS E-BOOK

Start jouw succesvolle samenwerking
met de overheid nu!

You have Successfully Subscribed!

Share This